Osoba na wózku jako inżynier budowlany

Naszym okiem: Dostępne mieszkanie II

Dom jest miejscem, w którym każdy z nas może być sobą. Tu czujemy się bezpiecznie, tu odpoczywamy i spędzamy chwile z rodziną. Nasz dom może być głośny i nieuporządkowany, pełen śmiechu i zabawek dzieci, może być spokojny i elegancki gdzie nic nie jest przypadkowe. Ważne abyśmy czuli się w nim komfortowo i „u siebie”. Aby tak było dom musi być dostosowany do naszych potrzeb, zwyczajów, charakteru i pasji.

Dla osób niepełnosprawnych ruchowo i niewidomych potrzeby te grają szczególną rolę, a ich zaspokojenie pozwala na stworzenie z domu miejsca, w którym samodzielność i niezależność są podstawą. Otoczenie spełniające nasze wymagania, dostosowane i przyjazne tworzy z domu oazę – nie kolejną barierę.

Projektowanie dostosowanej przestrzeni mieszkalnej warto rozpocząć od przyswojenia sobie zasad ogólnych związanych z możliwościami zasięgu ramion osób niepełnosprawnych. Warto jednak zaznaczyć, że podawane dane są uśrednione i wiele zależy zarówno od indywidualnej sprawności kończyn górnych jak i od sprzętu, za pomocą którego porusza się dana osoba. Sprawdzenie własnych możliwości jest kluczowe dla wygodnego rozmieszczenia elementów wyposażenia mieszkania takich jak wysokości zawieszenia szafek i półek, głębokości blatu kuchennego czy biurka itp. Pamiętajmy również o tym, że w niektórych przypadkach zasięg ramion może się zmieniać wraz z postepowaniem choroby.

Krok pierwszy to wejście do domu. Wygodne drzwi wejściowe dla osoby poruszającej się na wózku powinny mieć szerokość nie mniejszą niż 90cm, z drugiej strony zbyt duże drzwi mogą być za ciężkie i nieporęczne. Zamki i blokady, powinny znajdować się na wysokości między 80 a 100cm, a wizjer między 110 a 120cm. Najlepiej, gdyby na wejściu do mieszkania nie było progu, jednak jeżeli taki się pojawia nie powinien mieć więcej niż 2 cm wysokości. W innym przypadku warto zastosować listwę niwelującą.

                                             

 

Jeżeli nie planujemy generalnego remontu musimy dostosować się do jego istniejącego układu funkcjonalnego. Zadbajmy wtedy o wygodny dostęp do każdego pomieszczenia w mieszkaniu czy domu. Oto kilka najbardziej podstawowych wskazówek na dostosowane mieszkanie:

Zadbajmy o odpowiednią szerokość wszystkich otworów drzwiowych, których światło powinno mieć 90cm szerokości. Same drzwi również mogą stanowić pewną barierę. Najwygodniejsze rodzaje dla osób na wózkach oraz niewidzących to drzwi harmonijkowe, łamane i przesuwne. Tam gdzie niekoniecznie są one potrzebne, zrezygnujmy z nich np. przy wejściu do kuchni, łatwiej będzie nam wynosić posiłki.

Starajmy się układać meble przy ścianach, tak aby na środku pokoju zapewnić jak największą przestrzeń manewrową. Wyzwaniem staną się małe metraże oraz wąskie pokoje. Starajmy się dobierać do dużych mebli (szafy, łóżka czy regały), meble kompaktowe, lekkie z możliwością manewrowania. Wybierajmy stoliki na kółkach z blokadą, stabilne ale lekkie krzesła z tworzywa, wózki kuchenne. Tego typu rozwiązania pozwalają w łatwy i szybki sposób przearanżować przestrzeń i dostosować ją do wykonywanych akurat czynności.

Duże meble wybierajmy z wyposażeniem ułatwiającym dostęp. W ofercie sklepów meblowych mamy szeroki wybór udogodnień, które ułatwiają życie zarówno osobom zdrowym jak i niepełnosprawnym oraz niewidomym. Przykładem mogą być samo domykające się szuflady i zawiasy w szafkach kuchennych, szafach czy meblach RTV. W szafach korzystajmy z wysuwanych tac, szuflad i koszy, dzięki którym nie musimy sięgać na całą ich głębokość. Jeśli mamy zasobniejszy portfel możemy zaopatrzyć się w systemy sterowane za pomocą pilota – wygodne zwłaszcza przy szafkach górnych w kuchni czy w okapach.

Dodatkowo wygodniej będzie, jeśli zakupimy meble o opływowych i miękkich kształtach. Mniej narażamy się wtedy na obicia i nieprzyjemne zderzenia. Jeżeli dysponujemy już meblami z ostrymi krawędziami, warto zaopatrzyć się w nakładki i narożniki.

Zapomnijmy o dywanach. Wysokie włosie czy zaginające się rogi stanowią przeszkodę zarówno dla osób na wózkach inwalidzkich jak i dla osób niewidomych. Gładka, antypoślizgowa podłoga panelowa, drewniana czy z tworzywa, będzie najwygodniejszym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem. Jeśli jednak bardzo chcemy ocieplić wygląd podłogi, korzystajmy z dywanów tkanych na płasko i koniecznie używajmy pod nimi mat i filców antypoślizgowych.

Zadbajmy o dobry dobór oświetlenia, kluczowy zwłaszcza u osób niewidzących i niedowidzących. Starajmy się tak rozplanować oświetlenie, aby żaden kąt mieszkania nie był ciemny i aby padające światło nie tworzyło cieni wprowadzających dezorientację przestrzenną. Tam gdzie wykonujemy konkretne zadania i czynności zadbajmy o dodatkowe oświetlenie funkcyjne, szczególnie potrzebne nad blatem roboczym w kuchni czy w miejscu do pracy.

Przemyślmy rozlokowanie włączników i gniazd elektrycznych. Dla osób, które poruszają się na wózkach, wygodne będą włączniki na wysokości 80-100cm. Jest to rozwiązanie dostosowane również dla dzieci. Na takiej samej wysokości wygodnie będzie rozlokować gniazda elektryczne, chyba że warunki techniczne sprzętów będą wymagały innej wysokości. Kontynuując temat dzieci, wszystkie gniazda powinny posiadać zabezpieczenia. W niektórych przypadkach warto zastosować listwy i wieże, np. wysuwane z blatu kuchennego czy w miejscu do pracy.

Podczas adaptacji mieszkania na potrzeby osób niewidomych lub niedowidzących zadbaj we wnętrzu o grę kontrastami kolorystycznymi. To dobry sposób na uwypuklenie takich rzeczy jak framugi, kontakty, włączniki czy progi. Ważne jest też zachowanie kontrastu między meblami a ścianami i podłogą. Nie wybieraj dodatków będących ton w ton z otoczeniem. To właśnie poprzez dodatki możesz wyróżnić meble np. ciemne podkładki na stół, czy ciemne poduchy i narzuta na sofę.

To tylko kilka z najbardziej podstawowych aspektów dostosowanego mieszkania. Obecnie postęp techniczny umożliwia nam wyniesienie „dostępności” na zupełnie inny poziom. Co nowsze urządzenia pozwalają na przekraczanie kolejnych barier. Poniżej przykład systemu szyn i prowadnic rozlokowanych po suficie całego mieszkania i pozwalających na szybkie przemieszczanie się między pomieszczeniami.

 

 

 

 

 

 

 

 

Pamiętajmy, że dostosowane mieszkanie jest kluczem do lepszego, niezależnego i godnego życia. Powinno ono spełniać zasady funkcjonalności, zarówno dla osób niepełnosprawnych czy niewidomych jak i dla pozostałych domowników nie borykających się z niepełnosprawnością. Tylko z zachowaniem tych zasad dom stanie się przyjazną ostoją.

W kolejnej odsłonie cyklu „Przestrzeń bez barier” pokażemy czym tak naprawdę jest i jak wygląda dostosowana i funkcjonalna kuchnia.

Zobacz poprzednią część:

       Autor

    Anna Śliwa

Źródła:

  1. Nowak, J.Budny, K. Kowalski, Mieszkanie dostępne dla osób z dysfunkcją narządu ruchu, Biblioteczka dla Osób Niepełnosprawnych
  2. Kowalski, Mieszkanie dostępne dla osób z dysfunkcjami wzroku, Biblioteczka dla Osób Niepełnosprawnych
  3. Zdjęcia Handi-Move : https://www.facebook.com/TRNDVideos/videos/1314826718621017/UzpfSTEwMDAwNDc0NjkwODg1NjoyMTM5MDcyNDAyODAwMTM4